KARBONMONOKSİT ZEHİRLENMESİ ve ALlNMASl GEREKEN ÖNLEMLER
Ülkemizdeb ilgi sizlik, yanlış kullanım ve ihmal yüzünden soba, şofben, baca zehirlenmeleri hemen her yıl kış ayları da özellikle alçak basınçlı havalarda tehlikeli boyutla ra ula şmakta dı Güneybatıdan esen bir rüzga r olan” lo dos ” ne den ıy le her yıl onlarca kişi özellikle sobadan olmak üzere sızan karbon monok sit gaz ı ile zehirlenmektedir.
Karbon mono ksit renks iz, tatsız, kokus uz, yan ıcı zehirli bir gazdır. Vücuda solunum yolu ile girer vedo ğrudan kana geçerek oksijen alım ını engeller zehirle nme ve ölüme neden olur. Hava gaz ı, kömür vb. ıs ıtma amacıyla kullanılan her tür soba ve ocakta yanma sırasında oluşur. Karbon monoksit zehirlenmeleri stklıkla ; kapalı ortamlarda açık ocaklar, bacası çekmeyen soba, şofben, bacasız gaz sobalar ında yakıtın iyi yanmama s ı nedeni ile meydana geli r. Karbon monoksit le meydana gelen zehirlenmelerde kısa süre içerisinde tıbbi müdahale yapılmazsa , zehirlenmeler ölümle
Kullanılan her türlü ısıtma cihazının kalite belgesine sahip olup olmadığına, garantilerine ve garanti sürelerine dikkat edilmeli,
Kullanılan yakıtın standartla ra uygunluğu kontrol edi lmeli, izin belgesi olmayan satıcılardan kömür alınmamalı,
Aşırı doldurula n sobanın duman yolu daralacağı, so ba için de düzensiz ısı dağılım ı nedeniyle de baca çekişi zayıflayacağı için soba yakılırken aşırı doldurulmamasına dikkat edilmeli,
Sönmekte olan sobaya asla tutuşması güç yakıtlar konulmamalı, yakıt yavaş yavaş ilave edilmeli, yatmadan önce sobaya kesinlikle yakıt konulmama lı,
İyi ısınmayan ve alttan yakılan kömür sobalarında karbon monoksit zehirlenmesi riski artacağından soba tutuşturulurken yakıtın üstten yanması sağlanmalı ,
Özellikle alçak basınçlı lodoslu havalarda ölüm olaylarında artış görüldüğü için eğer bacalar standartlara uygun değilse alçak basınçlı havalarda soba yakılmamalı , yakılması zorunlu ise gece yatarken mutlaka tam olarak söndürülmeli ,
Soba borularının birbiriyle birleştirilmesinde hava ve baca gazı sızdırmazlığı sağlanma lı, Sobanın bulunduğu yer sürekli havaland ırılmalı,
Bacalar standartlara uygun ve yalıtımlı olmalı, düzenli olarak temiz leti lmeli,
Dumanın geri tepmesini önlemek için bacaların en üst noktasının çatının en üst noktasından I daha yüksekte olması sağlanmalı ve baca şapkası mutlaka takılmalı,
Alınan cihazın kalite belgesi ve garantilerine dikkat edilmeli,
Şofben mutlaka bacaya bağlanmalı, baca bağlantısı olmayan (bina aydınlığına v.b. bağlı) şofben asla çalışt ırılmamalı ,
Şofbenin monte edileceği mekan yeterli büyüklükte olmalı, şofben mümkünse banyo yerine balkona veya başka bir havadar mekana takılmalı, şofbenin montajı mutlaka yetkili servis tarafından yapılmalı,
Şofben zehirlenmeleri genellikle gaz kaçaklarından deği l, yeterli havalandırma yapılmayan yerlerde yetersiz hava ve yetersiz yanma sonucunda oksijen oranının düşmesi ve karbonmonoksit oranının yükselmesiyle gerçekleştiği için şofbenin kullanıldığı yere sürekli temiz hava girmesi sağlanmalı,
Bacalar yatak odalarından, merdiven sahanlığından, bina gir işlerinden , havalandırma boşlukla rından, çatı arasından, banyo ve tuvaletten geçirilmemeli,
Konutlarda gaz kaçaklarına karşı uygun yerde detektör bulun durulmalı,
Şofbende gaz kaçağı his se dildiğinde : Öncelikle gaz vanası ve tüp dedantörü kapatılmalı, elektrik düğmeleri açılmamalı açıksa hemen kapatılmalı , kibrit – çakmak gibi alev ve kıvılcım çıkartabilecek hiçbir işlem yapılmamalı, pencereler karşıltklı açılarak ortam havaland ırılmalı , hızla gaz şirketi yetkilisi veya şofben servisi aranmalıdır.
odos Süresince Dikkat Edilecek Hususlar
Lodos esintisinin etkili olduğu süre boyunca gerekmedikçe soba yakılmamalıdtr. Yanmakta olan soba yatmadan evvel mutlak surette söndürülmeli dir.
Bina yanlarında veya çatı saçak altlarında yürümemeye veya durmamaya özen gösterilmelidir.
Kopan, sarkan ve yere düşen elektrik hatlarına ve kablolarına yaklaşmayınız ve bu gibi durumları 186 no’lu
telefondan Elektrik Arıza Servisi’ne bildiril me lid ir.
Çökme veya yangın tehlikesinin bulunduğu durumlarda derhal l 10 no’lu telefondan İtfaiye Servisi’ni aranınalıdır.
Ortaya çıkabilecek acil sağlık sorunlarında derhal 112 no’lu telefondan Acil Yardım Servisi aranmalıdır. Doğalgaz Şebekesi ile ilgili ortaya çıkabilecek sorunlarda 187 no’lu telefondan Doğalgaz Arıza Servisi aranmalıdır.
